Talent – Lot – Levenswerk

Één naam is onlosmakelijk verbonden met Wendt & Kühn: Olly Wendt (meisjesnaam Sommer). Op 15 februari 1920 begon zij als ambachtsvrouw in het atelier. In meer dan 60 jaar laat zij als ontwerpster haar creatieve sporen na in de geschiedenis van Wendt & Kühn. Talrijke figuren uit ons assortiment, zoals de margrietengelen, dierfiguren en de maanfamilie, zijn door haar ontworpen. Naar aanleiding van het 100-jarige jubileum van haar toetreding tot Wendt & Kühn laten wij de weg zien die deze bijzondere vrouw en kundige ontwerpster heeft bewandeld.

Een interview met Marlis Rokitta.

De historicus en Germaniste is als wetenschappelijk medewerkster sinds drie jaar verantwoordelijk voor het omvangrijke archief van het atelier bij Wendt & Kühn.

Wat staat de bezoeker van de tentoonstelling te wachten?

In de ondertussen zesde speciale tentoonstelling in Grünhainichen zetten we met Olly Wendt voor het eerst een persoon in de spotlights. Maar wie dan denkt dat er daardoor maar weinig figuren te zien zijn, vergist zich. Er worden in totaal 183 beelden getoond, waarvan 50 figuren die deels nog niet eerder openbaar getoond zijn. We tonen de levensloop van een fenomenale ontwerpster. Daarin wordt het duidelijk hoe sterk het persoonlijke leven verbonden was met het dagelijks leven in het atelier. We blikken terug op de kindertijd en jeugd van Olly Sommer in Riga, bekijken een spannende levensfase tijdens haar studie in Dresden en volgen haar weg naar Grünhainichen. Wat me doet denken aan een opvallend detail van de tentoonstelling dat ik hier graag aanhaal. Dat betreft een originele brief die Olly op 8 februari 1920 ontving van Grete Wendt, een week voordat zij haar werk begon bij Wendt & Kühn. De daarin beschreven hoop dat het werk haar vreugde zal brengen, is uitgekomen.

En bovendien heeft Olly ook haar persoonlijke geluk bij Wendt & Kühn gevonden, waaruit de kinderen en kleinkinderen geboren zijn die tot de dag van vandaag het atelier leiden.

Het onderwerp liefde en verlies is een emotioneel zeer bewogen deel van de tentoonstelling. Olly ontwerpt in haar tijd o.a. figuren die de plaats innemen van bijzondere gebeurtenissen uit haar leven, zoals de tweeling of de brokaatengelen. Ook de fase na de Tweede Wereldoorlog wordt belicht en haar werkzaamheden in de tijd van de DDR. De emotionele belasting door het verlies van haar geliefde man en vader van haar kinderen, maar ook de toenemende beperkingen in de private sector die uiteindelijk leidden tot de nationalisatie van het atelier, vormden het tweede deel van het leven van Olly Wendt en kwamen ook in haar latere werk duidelijk naar voren.

Voor welke uitdaging stond u bij het vormgeven van deze tentoonstelling?

Bij tentoonstellingen van personen is er eigenlijk altijd sprake van balanceren. En met name in dit geval, aangezien deze speciale tentoonstelling het leven en werk van de 'Omi' van onze huidige leiders betreft. In hun opdracht en met hun steun deze tentoonstelling te mogen samenstellen, zie ik als een groot bewijs van vertrouwen, wat tegelijkertijd de eerste uitdaging beschrijft. Komt mijn interpretatie van het tentoongestelde overeen met de ervaring van familie en veel mensen in de directe omgeving van het atelier, mensen die Olly Wendt gekend hebben en een bijzondere relatie met haar hadden? Ik heb haar persoonlijkheid aan de hand van documenten leren kennen. Foto's, brieven

en persoonlijke zaken geven een indruk van haar karakter, maar alleen verklaren en interpreteren is niet genoeg, de feiten moeten leidend zijn. Een dergelijke tentoonstelling vraagt enerzijds om de betreffende persoon eer aan te doen en het karakter van verschillende kanten te bekijken en te belichten, terwijl aan de andere kant ook de ontwikkeling van het atelier verder ging en sterk door Olly Wendt beïnvloed werd. Dit samenspel was een andere uitdaging. De grootste voldoening die ik dan ook kan krijgen, is als mensen die haar nog gekend hebben, na een bezoek aan de tentoonstelling kunnen zeggen dat ze 'hun' Olly herkend hebben.

Hoe beschrijft u Olly Wendt in de tentoonstelling?

Ik heb haar tijdens mijn onderzoek als een zeer levenslustige vrouw leren kennen. De jaren 1920 en 30, nadat zij naar Grünhainichen gekomen was en tijd met Johannes Wendt en haar kinderen doorbracht, waren zeker haar gelukkigste jaren. Haar creativiteit kreeg toen echt vleugels. Ze ontwierp in die tijd veel figuren met talrijke thema's.

Na het verlies van Johannes Wendt werd ze melancholischer, maar ze bleef altijd positief en hoopvol. Dat blijkt uit talrijke brieven. Daarin was zij meelevend en bezorgd om de geadresseerden, vroeg ze steeds naar de gezondheid van vrienden en familieleden die ze schreef en bood ze haar hulp en bijstand aan in alle omstandigheden. Juist uit dergelijke documenten blijkt haar grote warmhartigheid. Daarnaast was ze erg vlijtig. Uit gesprekken met familie is mij duidelijk geworden dat ze dagelijks exact

om zes uur begon in het schilderstation. Die vlijtigheid wordt ook bevestigd door documenten uit het bedrijfsarchief, waaruit blijkt dat ze op bijna 87-jarige leeftijd haar laatste werkdag had.

Privé was ze artistiek geïnteresseerd. Ze schilderde en tekende, speelde piano en hield van bloemen. Ze las veel boeken en schreef met name in het tweede deel van haar leven zelf gedichten, waarin ze ook zwaarmoedige gedachten verwerkte. Overigens was deze hobby ook in kleine familiekring niet bij iedereen bekend. Als ze niet zelf schreef, verzamelde ze geschriften van filosofen en geleerden en haalde daar ongetwijfeld kracht en vreugde uit. Terugkijkend heb ik bij de voorbereiding van de tentoonstelling een zeer sympathieke en sterke vrouw leren kennen. Ik hoop dat de tentoonstelling dat ook zo weerspiegelt.